درباره دوره آموزش مدیریت مالی برای مدیران غیر مالی
یکی از مهم ترین چالش های میان واحد مالی و مدیران یک کسب و کار، نداشتن زبان مشترک است. حسابداران معمولا درباره اسناد، استانداردها، قوانین، نقدینگی و گزارش های مالی صحبت می کنند؛ در حالی که مدیران بخش های فنی، فروش، بازاریابی یا عملیات بیشتر بر تولید، توسعه بازار و افزایش درآمد تمرکز دارند.
این تفاوت نگاه گاهی باعث می شود مدیران، محدودیت ها و مسئولیت های واحد مالی را به درستی درک نکنند و حسابداران نیز نتوانند اطلاعات مالی را به زبان ساده و قابل استفاده برای مدیریت ارائه دهند. نتیجه این وضعیت می تواند تصمیم گیری نادرست، افزایش ریسک های قانونی، کمبود نقدینگی و ایجاد اختلاف میان مدیران و واحد مالی باشد.
دوره آموزش مدیریت مالی برای مدیران غیر مالی برای ایجاد همین زبان مشترک طراحی شده است. در این دوره قرار نیست مدیران به حسابدار تبدیل شوند یا تمام جزئیات ثبت های حسابداری را یاد بگیرند. هدف این است که بتوانند منطق اطلاعات مالی را درک کنند، گزارش ها را بخوانند، سوال های درست بپرسند و بر فرایندهای مالی کسب و کار خود نظارت داشته باشند.
مطالب دوره با زبانی ساده و قابل فهم ارائه می شوند و برای شرکت در آن به تحصیلات یا سابقه مالی نیاز ندارید.
چرا مدیران غیر مالی باید مدیریت مالی یاد بگیرند؟
بخش زیادی از تصمیم های مدیریتی، حتی اگر در ظاهر مالی نباشند، در نهایت اثر مالی دارند. استخدام نیروی جدید، خرید تجهیزات، افزایش ظرفیت، ارائه تخفیف، تعیین قیمت، دریافت تسهیلات یا ورود به یک بازار تازه، همگی می توانند درآمد، هزینه، سود و نقدینگی شرکت را تحت تاثیر قرار دهند.
مدیری که مفاهیم مالی را نمی شناسد، ممکن است فقط به فروش یا موجودی حساب بانکی توجه کند. در حالی که فروش بالا همیشه به معنای سودآوری نیست و سود حسابداری نیز لزوما به معنای وجود وجه نقد کافی در شرکت نخواهد بود.
مدیریت مالی به مدیران کمک می کند میان فروش، سود، دارایی، بدهی و جریان نقدی تفاوت قائل شوند و پیش از تصمیم گیری، آثار مالی انتخاب های خود را بررسی کنند.
ایجاد زبان مشترک میان مدیران و واحد مالی
یکی از اهداف اصلی این دوره، نزدیک کردن نگاه مدیران و حسابداران به یکدیگر است. حسابدار باید بتواند محدودیت های قانونی و مالی را برای مدیریت توضیح دهد و مدیر نیز باید بداند از واحد مالی چه اطلاعاتی بخواهد.
مدیر غیر مالی لازم نیست ثبت حسابداری انجام دهد، اما باید بداند هر رویداد مهم شرکت چگونه در حساب ها منعکس می شود و چه اثری بر گزارش های مالی دارد. این شناخت باعث می شود جلسات مالی نتیجه بهتری داشته باشند و مدیر بتواند درباره علت تغییر هزینه ها، سود، مطالبات یا نقدینگی سوال های دقیق تری مطرح کند.
زبان مشترک میان مدیریت و واحد مالی، حسابداری را از یک فعالیت صرفا اداری به ابزاری برای تصمیم گیری تبدیل می کند.
آشنایی با حسابداری به زبان ساده
دوره با تاریخچه، تعاریف و مفاهیم پایه حسابداری آغاز می شود. در این بخش، نقش حسابداری در کسب و کار و تفاوت آن با مدیریت مالی توضیح داده خواهد شد.
شرکت کنندگان یاد می گیرند اطلاعات مالی چگونه از فعالیت های روزمره شرکت جمع آوری و به گزارش تبدیل می شوند. هدف این نیست که مدیران تمام عملیات حسابداری را انجام دهند؛ بلکه باید بتوانند منطق پشت این فرایند را بفهمند.
همچنین نقش و وظایف واحد مالی بررسی می شود تا مدیران بدانند حسابداران چه مسئولیت هایی دارند، چه اطلاعاتی از سایر واحدها نیاز دارند و چرا بعضی فرایندهای مالی باید براساس اسناد و مراحل مشخص انجام شوند.
معادله حسابداری، ثبت ها و تراز آزمایشی
برای درک صورت های مالی، آشنایی مقدماتی با معادله حسابداری ضروری است. مدیر باید بداند دارایی، بدهی و حقوق مالکانه چه مفهومی دارند و فعالیت های شرکت چگونه بر این اجزا اثر می گذارند.
در این بخش، ثبت های حسابداری و تراز آزمایشی نیز به زبان ساده معرفی می شوند. هدف آموزش تخصصی دفترداری نیست؛ بلکه مدیر باید بتواند مسیر تبدیل یک رویداد مالی به گزارش نهایی را درک کند.
این شناخت کمک می کند مدیر بداند چرا دریافت پول همیشه درآمد نیست، خرید یک دارایی همیشه در همان زمان به طور کامل هزینه نمی شود و برداشت از حساب بانکی به تنهایی نمی تواند نشان دهنده سود یا زیان شرکت باشد.
قوانین موضوعه و مسئولیت مدیران
فعالیت مالی شرکت فقط تابع تصمیم های داخلی مدیران نیست. قوانین تجارت، مالیات، کار و تامین اجتماعی نیز برای شرکت ها و مدیران مسئولیت هایی ایجاد می کنند.
در سال های اخیر، گسترش سامانه های مالیاتی و افزایش تکالیف قانونی، نیاز به هماهنگی میان مدیریت و واحد مالی را بیشتر کرده است. ممکن است مدیر یک تصمیم تجاری مناسب بگیرد، اما اگر آثار مالیاتی، بیمه ای یا قراردادی آن بررسی نشده باشد، شرکت با هزینه یا ریسک پیش بینی نشده روبرو شود.
در دوره مدیریت مالی برای مدیران غیر مالی، قوانین اصلی در سطح مورد نیاز یک مدیر معرفی می شوند. هدف این نیست که شرکت کننده به متخصص حقوق یا مالیات تبدیل شود؛ بلکه باید بداند چه موضوعاتی نیازمند توجه هستند و پیش از تصمیم گیری درباره چه مواردی باید از واحد مالی یا مشاور متخصص کمک بگیرد.
قانون تجارت
مدیران باید شناخت کلی از ساختار شرکت، مسئولیت ارکان آن، اسناد و تصمیم های مهم شرکتی داشته باشند. آشنایی با قانون تجارت به مدیر کمک می کند جایگاه مسئولیت های مدیریتی و مالی خود را بهتر درک کند.
قوانین مالیاتی
مدیرعامل و مالک کسب و کار نمی توانند تمام مسئولیت های مالیاتی را صرفا به حسابدار واگذار کنند و دیگر بر آنها نظارت نداشته باشند. تصمیم های مربوط به خرید، فروش، قراردادها و پرداخت ها می توانند آثار مالیاتی داشته باشند.
در این بخش، فضای کلی مالیات و اهمیت انجام تکالیف در زمان مقرر برای مدیران توضیح داده می شود.
قوانین کار و تامین اجتماعی
استخدام نیروی انسانی، تنظیم قرارداد، پرداخت حقوق و ارسال اطلاعات بیمه ای با قوانین کار و تامین اجتماعی ارتباط دارند. مدیر باید بداند تصمیم های مربوط به کارکنان فقط جنبه مدیریتی ندارند و می توانند تعهدات مالی و قانونی نیز ایجاد کنند.
حقوق و دستمزد از نگاه مدیر
حقوق و دستمزد یکی از مهم ترین هزینه های بسیاری از شرکت ها است. مدیران باید بدانند هزینه نیروی انسانی فقط به مبلغی که به حساب کارکنان واریز می شود محدود نیست.
در این بخش، اجزای اصلی حقوق و مزایا، کسورات و هزینه های مرتبط با نیروی انسانی به زبان ساده معرفی می شوند. هدف این است که مدیر بتواند گزارش حقوق و دستمزد را بهتر درک کرده و آثار تصمیم هایی مانند استخدام، اضافه کاری، پاداش یا تغییر ساختار نیروی انسانی را بررسی کند.
آشنایی با این محاسبات به مدیر کمک می کند بودجه نیروی انسانی را واقع بینانه تر تنظیم کند و در زمان تصویب پرداخت ها، کنترل موثرتری داشته باشد.
بستن حساب ها و تهیه صورت های مالی
صورت های مالی محصول نهایی فرایند حسابداری هستند. اطلاعات ثبت شده در طول دوره پس از بررسی، اصلاح و بستن حساب ها به گزارش هایی تبدیل می شوند که وضعیت مالی و نتیجه عملکرد شرکت را نشان می دهند.
مدیر غیر مالی لازم نیست شخصا حساب ها را ببندد، اما باید بداند این فرایند چگونه انجام می شود و چرا واحد مالی برای تهیه گزارش های معتبر به زمان، اسناد و همکاری سایر واحدها نیاز دارد.
در این بخش، مسیر تبدیل تراز حساب ها به صورت های مالی معرفی می شود تا مدیر بتواند جایگاه گزارش های نهایی را در نظام مالی شرکت درک کند.
آموزش صورت خوانی برای مدیران
صورت خوانی یکی از مهم ترین مهارت هایی است که یک مدیر غیر مالی باید به دست آورد. مدیر باید بتواند صورت وضعیت مالی، صورت سود و زیان و صورت جریان های نقدی را بخواند و اطلاعات اصلی آنها را تشخیص دهد.
با استفاده از صورت های مالی می توان درباره موضوعاتی مانند موارد زیر اطلاعات به دست آورد:
- میزان دارایی ها و بدهی های شرکت
- مقدار سرمایه و حقوق مالکانه
- میزان فروش و سودآوری
- وضعیت مطالبات و بدهی ها
- توان شرکت در پرداخت تعهدات
- میزان وجه نقد ایجاد شده یا مصرف شده
- تغییرات مهم عملکرد در دوره های مختلف
هدف این بخش، آموزش حفظ کردن قالب صورت های مالی نیست. شرکت کننده باید بتواند اعداد را به سوال های مدیریتی تبدیل کند و درباره وضعیت شرکت تحلیل اولیه داشته باشد.
نسبت های مالی
یک عدد به تنهایی اطلاعات محدودی ارائه می کند. برای مثال، مبلغ سود زمانی معنا پیدا می کند که با فروش، دارایی ها، سرمایه یا عملکرد دوره های قبل مقایسه شود.
نسبت های مالی به مدیران کمک می کنند نقدینگی، سودآوری، فعالیت و ساختار مالی شرکت را بهتر بررسی کنند. در این دوره، مهم ترین نسبت های مورد نیاز مدیران غیر مالی با زبانی ساده معرفی می شوند.
مدیر یاد می گیرد که نسبت های مالی پاسخ قطعی به تمام سوال ها نیستند و باید در کنار شناخت کسب و کار، شرایط صنعت و اطلاعات دوره های مختلف تحلیل شوند.
بودجه ریزی و برنامه ریزی مالی
بودجه، برنامه مالی شرکت برای آینده است. یک بودجه مناسب نشان می دهد کسب و کار چه مقدار فروش، هزینه، سرمایه گذاری و نقدینگی برای دوره آینده پیش بینی کرده است.
در این بخش، جایگاه بودجه ریزی در مدیریت کسب و کار توضیح داده می شود. مدیران یاد می گیرند چگونه اهداف عملیاتی را به اعداد مالی تبدیل کنند و عملکرد واقعی را با برنامه مقایسه نمایند.
بودجه به مدیر کمک می کند پیش از اجرای تصمیم ها، نیازهای مالی و محدودیت های احتمالی را شناسایی کند. همچنین اختلاف میان عملکرد واقعی و بودجه می تواند نشانه ای برای اصلاح برنامه ها باشد.
بهای تمام شده و قیمت گذاری
یکی از مهم ترین پرسش های هر مدیر این است که تولید یک محصول یا ارائه یک خدمت واقعا چه مقدار هزینه دارد. اگر بهای تمام شده به درستی محاسبه نشود، قیمت فروش و سودآوری محصولات نیز قابل اعتماد نخواهند بود.
در این بخش، اجزای بهای تمام شده و نقش مواد، دستمزد و هزینه های غیرمستقیم معرفی می شوند. مدیر یاد می گیرد چرا فقط قیمت خرید یا هزینه مستقیم نمی تواند بهای واقعی یک محصول یا خدمت را نشان دهد.
شناخت بهای تمام شده به تصمیم گیری درباره قیمت گذاری، انتخاب محصول، پذیرش سفارش و کنترل هزینه ها کمک می کند.
گزارش های مدیریتی
مدیران برای تصمیم گیری همیشه به گزارش های رسمی پایان سال نیاز ندارند. در بسیاری از مواقع، گزارش هایی مانند وضعیت فروش، مطالبات، موجودی، هزینه ها، نقدینگی و سودآوری محصولات کاربرد بیشتری دارند.
در دوره آموزش مدیریت مالی برای مدیران غیر مالی، اهمیت طراحی گزارش متناسب با نیاز مدیریت بررسی می شود. مدیر باید بتواند از واحد مالی گزارش روشن و قابل استفاده بخواهد و بداند هر گزارش باید به چه سوالی پاسخ دهد.
یک گزارش مدیریتی مناسب نباید فقط مجموعه ای از اعداد باشد؛ بلکه باید مسئله را مشخص کند، تغییرات مهم را نشان دهد و زمینه تصمیم گیری را فراهم سازد.
مدیریت نقدینگی و تامین مالی
بسیاری از کسب و کارها نه به علت زیان حسابداری، بلکه به دلیل کمبود نقدینگی با مشکل روبرو می شوند. ممکن است شرکت فروش مناسبی داشته باشد، اما مطالبات آن دیر وصول شوند و وجه نقد کافی برای پرداخت حقوق، مالیات یا بدهی تامین کنندگان وجود نداشته باشد.
در این بخش، تفاوت سود و نقدینگی توضیح داده می شود و مدیران با اهمیت برنامه ریزی دریافت ها و پرداخت ها آشنا می شوند.
مدیر باید بداند چه مقدار نقدینگی برای فعالیت روزمره شرکت لازم است، منابع مالی چگونه مصرف می شوند و استفاده از بدهی یا تسهیلات چه پیامدهایی دارد. تصمیم درباره تامین مالی باید با توجه به هزینه، بازپرداخت و توان نقدی شرکت انجام شود.
ساخت نظام مالی شرکت
رشد کسب و کار بدون توسعه نظام مالی می تواند ریسک های زیادی ایجاد کند. شرکتی که در ابتدای فعالیت با یک حسابدار و چند فایل ساده اداره می شد، پس از افزایش فروش، کارکنان و قراردادها به ساختار منظم تری نیاز خواهد داشت.
ساخت نظام مالی شامل تعریف مسئولیت ها، طراحی فرایندها، تعیین سطوح دسترسی، انتخاب نرم افزار مناسب، تنظیم گردش اسناد و ایجاد کنترل های داخلی است.
در این بخش، مدیران با عناصر اصلی یک نظام مالی آشنا می شوند و یاد می گیرند چگونه بر عملکرد واحد مالی نظارت کنند، بدون اینکه در تمام جزئیات اجرایی دخالت داشته باشند.
انواع حسابرسی و نقش آن در حاکمیت شرکتی
حسابرسی فقط یک الزام قانونی یا هزینه اضافی نیست. بررسی مستقل اطلاعات و فرایندها می تواند نقاط ضعف، اشتباهات و ریسک های سازمان را آشکار کند.
در دوره، انواع اصلی حسابرسی و تفاوت اهداف آنها معرفی می شوند. مدیران با نقش حسابرسی صورت های مالی، حسابرسی داخلی، رسیدگی مالیاتی و رسیدگی تامین اجتماعی آشنا می شوند.
این شناخت کمک می کند مدیر بداند هر نوع رسیدگی با چه هدفی انجام می شود، چه مدارکی مورد نیاز است و واحد مالی چگونه باید برای آن آماده باشد.
حاکمیت شرکتی مناسب نیز به شفافیت، پاسخگویی و تفکیک مسئولیت ها کمک می کند. مدیر باید مطمئن شود تمام تصمیم ها و پرداخت های مهم فقط به یک فرد وابسته نیستند و کنترل های کافی در فرایندهای مالی وجود دارد.
این دوره برای چه کسانی مناسب است؟
دوره آموزش مدیریت مالی برای مدیران غیر مالی برای گروه های زیر مناسب است:
- مالکان کسب و کار
- کارآفرینان
- مدیران عامل
- اعضای هیئت مدیره
- مدیران فروش، بازرگانی، تولید و عملیات
- مدیران ارشد شرکت ها
- مدیران و بنیان گذاران استارت آپ ها
- افرادی که باید بر عملکرد واحد مالی نظارت کنند
- مدیرانی که تحصیلات یا تجربه مالی ندارند
پیش نیاز شرکت در دوره
شرکت در این دوره به هیچ پیش نیاز تحصیلی یا سابقه مالی نیاز ندارد. مفاهیم از پایه و با زبانی ساده توضیح داده می شوند تا مدیرانی که با اصطلاحات حسابداری آشنایی ندارند نیز بتوانند مطالب را دنبال کنند.
هدف دوره انجام عملیات تخصصی حسابداری نیست. شرکت کنندگان یاد می گیرند چگونه مانند یک مدیر آگاه به مسائل مالی نگاه کنند، گزارش ها را بهتر بفهمند و با واحد حسابداری ارتباط موثرتری داشته باشند.
جمع بندی
مدیریت یک کسب و کار بدون شناخت اطلاعات مالی، مانند هدایت مجموعه بدون ابزار سنجش است. مدیر ممکن است فعالیت و فروش شرکت را مشاهده کند، اما بدون گزارش های مالی نمی تواند تصویر دقیقی از سودآوری، بدهی، نقدینگی و ریسک های آن داشته باشد.
دوره آموزش مدیریت مالی برای مدیران غیر مالی کمک می کند زبان حسابداری را به شکلی ساده و مدیریتی یاد بگیرید. در این دوره با مبانی حسابداری، قوانین اصلی، حقوق و دستمزد، صورت های مالی، بودجه ریزی، بهای تمام شده، نقدینگی، گزارش های مدیریتی و ساخت نظام مالی آشنا می شوید.
اگر مالک کسب و کار، کارآفرین، مدیرعامل یا مدیر ارشد یک شرکت هستید و پیش زمینه مالی ندارید، این دوره می تواند به شما کمک کند تصمیم های آگاهانه تری بگیرید و ارتباط موثرتری با حسابداران و مدیران مالی مجموعه خود برقرار کنید.
